Bazocelularni epiteliom ili bazocelularni karcinom je najčešći benigni tumor kože koji se očituje sporim rastom, lokalnom agresivnošću, ali bez sklonosti metastaziranju. Javlja se češće kod muškaraca nego kod žena i to kod osoba s tipovima kože I i II na fotoeksponiranim dijelovima tijela (lice, vrat i dorzumi šaka).
Najvažniji etiološki faktor u nastanku bazocelularnog epitelioma je pretjerana izloženost UV zrakama.
Najčešća lokalizacija je lice (gornje dvije trećine lica), odnosno fotoeksponirani dijelovi tijela. Pojavljuje se najčešće kao superficijalni i nodularni oblik.
- Superficijalni oblik se očituje u obliku ružičastih ili crvenkastih promjena, sa često eleviranim rubom i s teleangiektazijama.
- Nodularni oblik se očituje u obliku čvorića sa proširenim kapilarima na površini, dok se na rubu obično vide biseraste “perle”.
Ostali klinički oblici su ulcerozni, sklerozirajući (sa osobitom sklonošću širenja u okolna tkiva), te pigmentni oblik (diferencijalno dijagnostički dolazi u obzir melanom; dermatoskopija je vrlo korisna u diferencijaciji pigmentnog oblika BCC-a, u odnosu na maligni melanom! )
Dijagnoza se postavlja klinički, a potvrđuje dermatoskopijom i patohistološki.
Terapija prvog izbora je svakako hirurška ekscizija. Medutim, u terapiji superficijalnog BCC-a koristi se imunomodulatorna krema (5% imikvimod, odnosno 5% Aldara) koja se pokazala jako uspješnom.
Prevencija BCC-a sastoji se u ograničavanju izlaganju ultraljubičastom zračenju. Zaštita od sunca podrazumijeva korištenje krema za zaštitu protiv sunca koje bi trebale imati visok faktor zaštite - SPF 50 +, pokrivanje otkrivenih dijelova tijela kože šeširima i odjećom, te boravak u hladu.
Pažnja se treba posvetiti samopregledu kože, poznavanju sopstvenih faktora rizika (genetska predispozicija i tip kože), te dermatološkom pregledu u regularnim vremenskim intervalima. Cilj navedene prevencije je da se identificira bazocelularni karcinom kože u najranijoj fazi, čime se omogućava bolja terapija.
